Kısaca
Göz kapağı düşüklüğü (pitozis), üst kapak kenarının normalden aşağıda durmasıdır. Erişkinlerde en sık neden, kapağı kaldıran kasın tendonunun yaşla gevşemesidir. Tanı, kapak yüksekliği (MRD1) ve kas gücü ölçülerek konur. Tedavisi cerrahidir; kas ya da tendonu onarılarak kapak yeniden kaldırılır ve erişkinlerde genellikle lokal anesteziyle günübirlik yapılır.
Nedir?
Göz kapağı düşüklüğü (pitozis), göz düz karşıya bakarken üst kapak kenarının normalden aşağıda durmasıdır. Normalde üst kapak gözün renkli kısmının (iris) yalnızca üst 1–2 milimetresini örter; düşüklükte bu oran artar. Doğuştan olabilir ya da sonradan gelişebilir, bir ya da iki gözde görülebilir.
Kapak düşüklüğü görmeyi engelleyebileceği gibi estetik olarak da rahatsızlık verebilir. Nadiren 3. sinir felci, Horner sendromu, myasthenia gravis, kas hastalıkları, orbita veya beyin kitleleri ve damarsal anomaliler nedeniyle de olabilir. Aniden başlayan, çift görme ya da baş ağrısıyla birlikte olan kapak düşüklüğü acil değerlendirme gerektirir.
Belirtiler
- İyi görebilmek için başı geriye ve yukarı kaldırarak bakmak
- Gözlerde yorgun ifade
- Göz kapaklarında ağırlık hissi
- Gözlerde kuruluk
Neden olur?
Kapakları kaldıran levator kasının zayıflamasından olabileceği gibi, yaşa bağlı olarak kapak cildinin gevşemesi ve sarkmasından da kaynaklanabilir. Göz kapağı travmaları, tümörleri ve enfeksiyonları da düşüklüğe yol açabilir.
Teşhis
Lokal nedenler ekarte edildikten sonra sistemik hastalıklar yönünden de araştırma yapılır. Kapak yüksekliği (MRD1) ve kapağı kaldıran kasın gücü ölçülür.
Tedavi
Düşüklük kapağı kaldıran kasa bağlıysa kas tamiri, cilt fazlalığına bağlıysa cilt çıkarılması yeterlidir. Kasa bağlı düşüklüklerde üç cerrahi yöntem vardır:
- Levator kasına müdahale
- Müller kasına müdahale
- Askı ameliyatı
Ameliyat sonrası
- 1 hafta antibiyotikli pomad kullanılır; dikişler genellikle 1. haftada alınır.
- Yara yerine 5 gün su değmemelidir.
- Ortalama 10 gün ağır spor yapılmaz.
- Morluk ve ödem olabilir; soğuk uygulama ile azalır.
- Genel anesteziyle yapılan cerrahiden sonra bir gece hastanede kalınır.
Sık sorulan sorular
Göz kapağı düşüklüğü kendiliğinden geçer mi?
Yaşa bağlı ve doğuştan kapak düşüklüğü genellikle kendiliğinden geçmez. Botoks sonrası gelişen düşüklük ise çoğunlukla geçicidir ve ilacın etkisi azaldıkça haftalar içinde düzelir.
Göz kapağı düşüklüğü ameliyatsız düzelir mi?
Kapağı kaldıran kasa bağlı gerçek pitoziste kalıcı çözüm cerrahidir. Kaş düşüklüğü ya da cilt sarkmasına bağlı görüntüde farklı yöntemler düşünülebilir; ayrım muayenede yapılır.
Göz kapağı düşüklüğü ameliyatı nasıl yapılır?
Kapağı kaldıran levator kası ya da Müller kası kısaltılarak veya yeniden tutturularak kapak kaldırılır. Kas gücü çok zayıfsa kapak kaşa askı yöntemiyle bağlanır. Yöntem, kas gücü ölçümüne göre seçilir.
Ameliyattan sonra kapak tekrar düşer mi?
Çoğu hastada sonuç uzun süre korunur; ancak yaşlanma devam ettiği için yıllar içinde hafif düşme olabilir. Gerekirse düzeltme ameliyatı planlanabilir.
Çocuklarda göz kapağı düşüklüğü ne zaman ameliyat edilir?
Düşük kapak göz bebeğini kapatıp görme gelişimini engelliyorsa erken ameliyat gerekebilir. Görmeyi etkilemeyen hafif düşüklükte ameliyat zamanı göz muayenesine göre planlanır.
Göz kapağı ameliyatı ağrılı mı?
Erişkinlerde ameliyat çoğunlukla lokal anesteziyle yapılır; bölge uyuşturulduğu için işlem sırasında ağrı hissedilmez. Sonrasında hafif hassasiyet, ödem ve morluk olabilir; soğuk uygulama ile azalır.
Ameliyat sırasında uyanık mı olacağım?
Lokal anestezide uyanıksınız ve hekiminizle konuşabilirsiniz. Çocuklarda ve bazı kapsamlı cerrahilerde genel anestezi tercih edilir; genel anesteziden sonra bir gece hastanede kalınır.
Aynı gün eve dönebilir miyim?
Lokal anesteziyle yapılan kapak ameliyatlarından sonra 2–3 saat içinde taburcu olunur. Gözleriniz kapatılmaz; dikişlerin üzerinde yalnızca bantlar olur.
